Sabeth, Care Giver

dakal la deng bisang lumaut magobra
munta aliwang bansa, anti ing America
lalu na queng obrang mag-caregiver, ngara
bala da ding malda, misnang kayan obra

anti mo ining Sabeth a quecatang bida
bilib ya careng Care-Giver America
caretang magkuwentu't mamalita caya
lubusan deng icua ing lub na't kumpiansa

at minta ya i Sabeth carin America
Care-giver ya canu quetang puntalan na
matas canu suweldu, mayan namang obra
anya ala salang magkamal yang pera

bayu ya pa minta i Sabeth America
queti Pilipinas mistula yang Donya
nung magpa-mudmod ya queng kamag-anak na
kupal yai Santa Klaus pama-mie ng pera

sane yang tatalan maragul a pera
dalan-dalan libu nung datang la caya
atin yang magobrang anac qng Nigeria
at atin yang anac tiga-America

o detang pera pang cayang panaquitan
quetang negosyo ng insurance a liban
magpautang ya pa caretang manandam
a queng negosyo da pera queculangan

ustung pasyalan no deng kamag-anak na
a qng cacaluluan paldak-sikaran la
deng tsa-limang dalan at tunggal-libu pa
mamasus lang luluwal queng cayang pitaka

deta mang pupunta at caya pasaup
a deng pamilya da maibug ng dumanup
abata no waring sabo ela milup
bista ma't kulang la queng sariling kayud

atin naman ngening memalita caya
ding magbalik-bayan ibat America
"aro carin", ngara, "nung mag-Care-giver ca"
"caretang suweldu mu, magkamal cang kuwalta"

asus, minisip ya ing quecatang bida
queng cayang pagkeran mibule-bule ya
"mas asaupan cu la deng anac cu", ngana
"nung makapag-obra cu carin America"

oita, e megluat ing palaban a Sabeth
dagli nong ayatsu papel ng munta state
cabang napun queni mamangan ya pang cake
ngeni America carin ne mig-migrate

pangaras na carin quen ya pa mung bale
nung nu na atantu, icuang masalese
mayan America nung papasyalan me
pero nung magobra, "Ay! Kerat-ning-alte"

ing bale pa naman a tutuknangan na
libutad disyertu carin ya ing banda
deng sasaken a bus bista't malagad la
mumuran pang gabun ustung mamangin na

i Sabeth pa naman eya magmanehu
nya ene agamit atin la mang autu
at ing ciudad pala e ya pilan cantu
nung kailangang munta calautan yang todu

malagua't-salita dininan deng obra
papasyal no sana deng i-care-giver na
oneng ita na pin ing cayang problema
e ya magmanehu't ala yang lisensiya

anya oita dugu ding caya mipunta
detang matuang maina't ena lalakad pa
kailangan pang ibuat nung linisan na la
ding alti dang buldit caya lang wasan pa

"Aruy cu, Dios cu po", Sabeth ing tangis na
"ot pepaimbursan mu ing acu magdusa
kasampat na wa-la carin ing bie cu na
pepaburen mu cung queni pa mipunta"

"ninu mong manisip queng cacung kabilian
pamag-care-giver pin a cacung gagawan
bala da mo wa-la simpli mu at mayan
e da dugu balu manos cung pitaklan"

"alas-cuatru pa mu na ning galingaldo
migising na cu at kailangan ng tikdo
kirut-kirut la pa't mabaya ding pago
cabang tatangis cu't ena maibug mako"

pero nanu pa mo ing akarapat na
ngening miras na quen at carin atiu na
ipalto na wari-ing kamarinayan na
pibatan na dugu, ing Dios bahala na

anya ining Sabeth siknangan naing lub na
aguiang susuka na itang cayang obra
ngana "kailangan cung bagya pang mibata
uling kailangan cung magpadalang pera"

pauli na niti meyayat yai Sabeth
queng cayang pamangan mesira ya diet
uling deta canung wawasan ng buldet
potang mamangan ne ali no a-forget

bukud pa kanita misna ya qng  pagal
kabubuat na caring pasyenting mabagal
at angga man potang bale ne dinatal
makabusangut ya queng lub ng masukal

panga-uli deretsu ya queng cuartu na
katawan ng pagal bagsak ne queng kama
nung agkat deng mangan "mapagal cu" ngana
ede acasabi queng kabuwisitan na

misan kasabi ne metung a anak na
ngana canu, "Nanay, ala na queng pera"
"Aba, mal kung anak", bulyong pequibat na
"Bala yu mo ata tatakla cung kuwalta".

"Bagya-bagya naman quecong pamanggastus
uling queng obra cu maibug cung matodus
nung man mabie cu pa quen mung daripordius
daig que pa i Judas a mamusang kurus".

queng panakitang diyes-y-sais ing oras
itang limang dolyar agencia ya miras
anya suma-tutal caibat na ning kaltas
sumalud yang Libu caibat ning kinsenas

apulu yang oras megobra canita
quetang balang aldo, aduang duminggu ita
aniya queng umpisa ng munag-munag pa
atiu ne ing bengi potang cauli na

ngeni na aisip lubus akilala
dati ng ugaling gumastus a sobra
nen mo sanang mayan lang datang deng pera
anti la mo waring lalaus queng moda

ngening anti waring kukudkuran na la
puhunan daya't lua pamanintun pera
sinumpa queng lub na ena maulit pa
alang katuturan a pamanggastus da 

at ngana pang Sabeth "ustung minuli cu
at atin cung dimdam a magyabang todu
a ing mag-caregiver buenas yang opisyu
panampalingan que queng dakal a tau"

oita ing cuentu na care-giver tang bida
apibalak-balak ena apibata
anya queng ambug ng manaliwang obra
quetang obrang "food handling" mekipag-test ya

at uling i Sabeth buntuc matni ne man
queng pamagaral ya bista ma't mituknang
angkin ng talinu at lub ng siknangan
aba apasar ne ing "food handling" a yan

anya ing cuentu na queni mapupus ne
pamag-caregiver ng maibug icamate
pero makanyan man pota taluquian te
susunud ng chapter cayang pamibie-bie


(C)opyright 2008, Anac Ning Arenas